.
Jan Chudy
.
Tocząca się w naszym najbliższym sąsiedztwie krwawa wojna wpływa raczej upraszczająco niż wysubtelniająco na powszechne postrzeganie narodowościowych idei i symboli . Przekonanie iż zdemokratyzowanie i zliberalizowanie Rosji wpłynąłoby na jej rezygnację z imperialistycznych planów wydaje się całkowitą ułudą . Nawet tak , skądinąd idealistyczny, prawy i odważny człowiek jak Aleksjej Nawalny broniłby prawa Rosji do wielkomocarstwowych ekspansywnych dążeń . Nakłada się przy tym na to również skomplikowany rosyjski kompleks wobec Ukrainy . Włodzimierz Putin głosi że ziemie ukraińskie to kolebka dziejów Rosji , pomijając fakt , że Rosja jest tworem historycznie późniejszym . Słowo „ruski” nie jest tożsame ze słowem „rosyjski”. Jeden z fundamentalnych zabytków staroruskiej literatury do którego odwołują się oba narody – „Słowo o wyprawie Igora ” Ukraińcy czytają w oryginale a Rosjanie w przekładzie na język rosyjski . Ten znamienny kompleks młodszego brata w połączeniu z pychą Wielkorusa uwidacznia się w pełni w szczerej i powszechnej akceptacji rosyjskiego społeczeństwa dla putinowskiej agresji .
Urodzony w 1940 r. w Leningradzie Josif Brodski , samouk – nie skończył żadnej szkoły . W 1964 r. został skazany jako pasożyt na pięć lat przymusowych robót , więziony w psychuszkach a w 1972 r. zmuszony do emigracji . Został profesorem prestiżowych amerykańskich uczelni , w 1987 r. otrzymał Nagrodę Nobla , zmarł w 1996 r.
On też w roku 1992 , na wieść o ogłoszeniu niepodległości Ukrainy popełnił wiersz pt. ” Na niepodległość Ukrainy ” w którym dał wyraz oburzenia na niepojęte oderwanie się prowincji – Małorosji – od Imperium . Jest to utwór pomimo dominującego tonu subkultorowego knajactwa wybitny tak pod względem wastwy formalnej jak też i precyzji wywodu . Jednak jego historyczne manipulanctwo , jadowite paszkwilanctwo a nade wszystko uwłaczająca pogarda do Ukraińców , nie tylko w ten wojenny czas dyskwalifikuje go dla popularyzacji . Dość zacytować urywek w którym żąda aby Chochły ( obraźliwe rosyjskie oznaczanie Ukraińców ) zaznały brutalnego gwałtu w lepiance ( znamienne , lepianka jako symbol cywilizacyjnego zacofania Ukrainy ) :
.
… Niech was teraz Szwaby z Lachami
Wezmą w lepiance od tylca ” …
.
Poniżając Ukraińców Josif Brodski , wybitny poeta i heroiczny bojownik z opresyjnym państwem , stanął w licznym szeregu wielkich Rosjan ( np. : A. Puszkin , N. Gogol czy A. Sołżynicyn ) , którzy mimo prześladowań kultywowali mit Imperialnej Rosji snując jednocześnie jej wizję jako III Rzymu , który zapanuje nad światem niosąc mu prawdziwe duchowe ocalenie …
Dlatego zaprezentuję inny jego wiersz , napisany w 1972 r. , który także przełożył Stanisław Barańczak . Ten ponurzasty obraz ówczesnej sowieckiej rzeczywistości wydaje się niestety – nawet mimo całkowitej wymiany rzeczywistych didaskaliów – wciąż dla Rosji prawdziwy .
Josif Brodski
Szkic
Fagas się trzęsie . Rab rechocze .
Kat na kamieniu topór toczy .
Tyran zatapia nóż w kapłonie .
W górze zimowy księżyc płonie .
Oto Ojczyzna na obrazku .
Z Idiotką Żołnierz siedzi w lasku .
Baba się drapie ( taki odruch ) .
Oto Ojczyzna . Oleodruk .
Psy ujadają . Wiatr ustaje .
Borys Glebowi w mordę daje .
Na balu taniec trwa z przytupem .
Ktoś w przedpokoju zrobił kupę .
Księżyc na niebie lśni pogodny .
Tuż pod nim chmura – mózg osobny …
Niechaj Artysta , ten pasożyt ,
Spróbuje inny pejzaż stworzyć .
.
Chwila liryki. Odsłona trzydziesta pierwsza: Frantisek Halas
